Gluten a choroby serca

Nowe badanie, przeprowadzone na ponad 100 tys. uczestników, wykazało, że spożywanie glutenu w żaden sposób nie zwiększa ryzyka chorób serca u osób bez celiakii. Co więcej – eliminacja glutenu może wręcz sercu szkodzić, gdyż pozbawia nas korzystnych dla tego organu produktów pełnoziarnistych.

Praca na ten temat ukazała się w najnowszym numerze pisma "British Medical Journal", a jej autorami są naukowcy z Columbia University Medical Center (USA) współpracujący ze specjalistami z Harvard Medical School (USA).

– Gluten jest bardzo szkodliwy dla osób chorych na celiakię – tłumaczy prof. Benjamin Lebwohl z CUMC, główny autor badania. – Jednak w ostatnich latach popularne książki traktujące o zdrowym odżywianiu, a oparte na dowodach anegdotycznych, doprowadziły do przekonania, że dieta z niską zawartością glutenu jest zdrowa dla każdego. Nasze odkrycie dowodzi, że tak nie jest – ograniczenie glutenu nie przynosi korzyści, przynajmniej jeśli chodzi o zdrowie serca, u osób bez celiakii. Za to może powodować pewne szkody, gdyż dieta nisko- lub bezglutenowa jest niezwykle uboga w produkty pełnoziarniste, które chronią przed chorobami serca.

Jak przypomina Lebwohl, celiakia, inaczej choroba trzewna, jest zaburzeniem autoimmunologicznym, w którym spożycie glutenu – mieszaniny białek występujących w pszenicy, życie i jęczmieniu – powoduje uszkodzenie kosmków jelitowych, upośledzając tym samym wchłanianie strawionych składników odżywczych. Z czasem celiakia może prowadzić do innych problemów zdrowotnych, w tym chorób serca, niedokrwistości czy osteoporozy. Skuteczną metodą leczenia celiakii jest stosowanie diety bezglutenowej.

Szacuje się, że choroba trzewna dotyka około jednego na stu Amerykanów. W Polsce sytuacja wygląda podobnie – na celiakię cierpi 1 proc. populacji, a więc ok. 400 tys. osób.

Istnieje także grupa ludzi bez celiakii, u których występuje stan zwany nieceliakalną nadwrażliwością na gluten. Szacunki dotyczące liczby osób dotkniętych tym zaburzeniem są jednak bardzo rozbieżne.

– Pomimo stosunkowo niskiej częstości występowania celiakii oraz nadwrażliwości na gluten nie będącej celiakią, badania wskazują, że aż około jedna trzecia Amerykanów stara się eliminować gluten ze swojej diety – mówi prof. Lebwohl. – Jest to z pewnością korzystne dla firm, które specjalizują się w produkcji i sprzedaży produktów bezglutenowych, ale czy jest korzystne dla zdrowia? Na to właśnie pytanie chcieliśmy odpowiedzieć".

Aby ocenić wpływ diety niskoglutenowej na zdrowie serca, prof. Lebwohl i jego koledzy analizowali dietę oraz kardiologiczne dane medyczne 110 tys. osób: 65 tys. kobiet i 45 tys. mężczyzn. Nie było wśród nich osób ze stwierdzoną celiakią. Każdy uczestnik co cztery lata (w okresie 1986-2010) wypełniał szczegółowy kwestionariusz dotyczący sposobu odżywiania. Następnie naukowcy podzielili ich na pięć grup w zależności od deklarowanego poziomu spożycia glutenu.

– Zdecydowaliśmy się przyjrzeć właśnie chorobom serca, ponieważ jest to wiodący zabójca+ludzkości, a jednocześnie powszechnie wiadomo, że dieta ma na niego duży wpływ – wyjaśnia autor pracy.

Okazało się, że nie było żadnego związku pomiędzy spożyciem glutenu a ryzykiem choroby niedokrwiennej serca.  – Nawet u osób, które całkowicie lub prawie całkowicie wyeliminowały gluten ze swojego życia, częstość występowania chorób serca była taka sama, jak u uczestników spożywających największe ilości glutenu – opowiada dr Andrew Chan, współautor badania.

– Opierając się na uzyskanych danych stwierdzamy więc, że zalecanie ograniczenia glutenu w celu poprawy stanu zdrowia i zapobiegania różnym schorzeniom nie ma żadnego uzasadnienia – dodaje.

 

O autorze: Redakcja